TÜRKİYE'DE KIYILAR, ANAYASA VE 3621 SAYILI KIYI KANUNU UYARINCA HERKESİN EŞİT VE SERBEST ŞEKİLDE YARARLANMASINA AÇIK KAMU ALANLARIDIR. BUNA RAĞMEN ÖZELLİKLE YAZ AYLARINDA BAZI ÖZEL İŞLETMELERİN VATANDAŞLARIN DENİZE GİRİŞİNİ ENGELLEDİĞİ, PLAJDAN ÇIKARMAYA ÇALIŞTIĞI VEYA ÜCRET ÖDEMEYEN KİŞİLERİ SAHİLE KABUL ETMEDİĞİ YÖNÜNDE BİRÇOK UYUŞMAZLIK YAŞANMAKTADIR.
OLAYIN GEÇMİŞİ
İZMİR ALTINKUM PLAJI'NDA YAŞANAN OLAYDA İKİ ÇOCUĞUYLA BİRLİKTE HALK PLAJINA GELEN BİR VATANDAŞIN DENİZE GİRMESİ, ÖZEL İŞLETME ÇALIŞANI TARAFINDAN ENGELLENMİŞTİR. İŞLETME GÖREVLİSİ, ÜCRET ÖDEMEDİĞİ GEREKÇESİYLE AİLEYİ PLAJDAN UZAKLAŞTIRMAYA ÇALIŞMIŞ, İTİRAZ ÜZERİNE İSE TEHDİTTE BULUNMUŞTUR.
YAŞANAN OLAYIN ARDINDAN YAPILAN ŞİKÂYET ÜZERİNE CEZA SORUŞTURMASI BAŞLATILMIŞ VE AÇILAN DAVA SONUCUNDA;
- İŞLETME ÇALIŞANI KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA,
- İŞLETME YETKİLİSİ İSE AZMETTİRME
SUÇLARINDAN 1 YIL 8 AY HAPİS CEZASINA MAHKÛM EDİLMİŞTİR. VERİLEN HÜKÜM YARGITAY TARAFINDAN DA ONANARAK KESİNLEŞMİŞTİR.
KIYILAR KİMİN?
ANAYASA'NIN 43. MADDESİ AÇIK BİR DÜZENLEME İÇERMEKTEDİR. BUNA GÖRE KIYILAR DEVLETİN HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDADIR VE HERKESİN EŞİT ŞEKİLDE YARARLANMASINA AÇIKTIR.
BENZER ŞEKİLDE 3621 SAYILI KIYI KANUNU DA KIYILARIN KAMU YARARINA KULLANILACAĞINI, ÖZEL MÜLKİYETE KONU EDİLEMEYECEĞİNİ VE HERKESİN SERBESTÇE YARARLANMA HAKKINA SAHİP OLDUĞUNU DÜZENLEMEKTEDİR.
DOLAYISIYLA;
- VATANDAŞLARIN DENİZE GİRMESİ ENGELLENEMEZ.
- SAHİLDE BULUNMALARI YASAKLANAMAZ.
- KAMUYA AÇIK KIYILAR ÖZEL İŞLETME TARAFINDAN SAHİPLENİLEMEZ.
- ÜCRET ÖDEMEDİĞİ GEREKÇESİYLE KİŞİLER KIYIDAN UZAKLAŞTIRILAMAZ.
ÖZEL İŞLETMELERİN YETKİSİ NEDİR?
BİR İŞLETMENİN ŞEZLONG, ŞEMSİYE, KABİN, DUŞ, OTOPARK VEYA BENZERİ HİZMETLERİ ÜCRET KARŞILIĞINDA SUNMASI MÜMKÜNDÜR. ANCAK BU DURUM İŞLETMEYE KIYIYI TAMAMEN KONTROL ETME VEYA VATANDAŞLARIN DENİZE GİRİŞİNİ ENGELLEME YETKİSİ VERMEZ.
BAŞKA BİR İFADEYLE ÜCRETLİ OLAN HİZMETLERDİR; DENİZ VE KIYININ KENDİSİ DEĞİLDİR.
BU NEDENLE İŞLETMELER;
- "BURAYA GİREMEZSİNİZ.
- "ÜCRET ÖDEMEZSENİZ DENİZE GİREMEZSİNİZ."
- "SAHİLDEN ÇIKIN."
ŞEKLİNDEKİ UYGULAMALARLA VATANDAŞLARIN TEMEL KULLANIM HAKKINI ORTADAN KALDIRAMAZ.
CEZA HUKUKU AÇISINDAN SONUÇ
YARGITAY'IN ONADIĞI KARARDA DİKKAT ÇEKEN HUSUS, OLAYIN YALNIZCA İDARİ BİR İHLAL OLARAK DEĞİL, CEZA HUKUKU KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİDİR.
MAHKEMEYE GÖRE KİŞİLERİN KAMUYA AÇIK ALANA GİRİŞİNİN FİİLEN ENGELLENMESİ VE ZORLA UZAKLAŞTIRILMASI KOŞULLARINA GÖRE KİŞİYİ HÜRRİYETİNDEN YOKSUN KILMA SUÇUNU OLUŞTURABİLMEKTEDİR.
BU YÖNÜYLE KARAR, PLAJ İŞLETMECİLERİ BAKIMINDAN ÖNEMLİ BİR UYARI NİTELİĞİ TAŞIMAKTADIR.
VATANDAŞLARIN HAKLARI NELERDİR?
KAMUYA AÇIK KIYILARDA DENİZE GİRMEK İSTEYEN BİR VATANDAŞIN;
- DENİZE GİRİŞİNİN ENGELLENMESİ,
- FİZİKSEL OLARAK UZAKLAŞTIRILMASI,
- TEHDİT EDİLMESİ,
- ZOR KULLANILMASI
HALİNDE KOLLUK KUVVETLERİNE BAŞVURMA, DELİL TOPLAMA VE GEREKLİ ŞARTLARIN OLUŞMASI DURUMUNDA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNMA HAKKI BULUNMAKTADIR.
HER OLAY KENDİ KOŞULLARI İÇERİSİNDE DEĞERLENDİRİLMEKLE BİRLİKTE, YARGITAY'IN BU KARARI BENZER UYUŞMAZLIKLARDA ÖNEMLİ BİR İÇTİHAT NİTELİĞİ TAŞIMAKTADIR.
SONUÇ
YARGITAY'IN ONADIĞI BU KARAR, KIYILARIN HERKESİN ORTAK KULLANIMINA AÇIK KAMU ALANLARI OLDUĞUNU BİR KEZ DAHA ORTAYA KOYMUŞTUR. ÖZEL İŞLETMELER TİCARİ FAALİYETLERİNİ SÜRDÜREBİLİR; ANCAK BU FAALİYETLER VATANDAŞLARIN ANAYASAL HAKLARINI ORTADAN KALDIRACAK ŞEKİLDE KULLANILAMAZ.
KAMUYA AÇIK KIYILARDA DENİZE GİRMEK İSTEYEN KİŞİLERİN HUKUKA AYKIRI ŞEKİLDE ENGELLENMESİ, OLAYIN ÖZELLİKLERİNE GÖRE YALNIZCA İDARİ YAPTIRIM DEĞİL, CEZA SORUMLULUĞUNU DA GÜNDEME GETİREBİLİR.
VATANDAŞLARIN KIYILARDAN SERBESTÇE YARARLANMA HAKKI ANAYASA VE KIYI KANUNU İLE GÜVENCE ALTINDADIR. BU HAKKIN İHLALİ HALİNDE HUKUKİ VE CEZAİ YOLLARA BAŞVURULMASI MÜMKÜNDÜR.
0 Yorumlar