YAPAY ZEKÂ, ARTIK YALNIZCA TEKNOLOJİ DÜNYASININ KONUSU OLMAKTAN ÇIKMIŞ; HUKUK, SAĞLIK, FİNANS, EĞİTİM VE KAMU YÖNETİMİ GİBİ BİRÇOK ALANDA ÇALIŞMA BİÇİMLERİNİ DEĞİŞTİRMEYE BAŞLAMIŞTIR. HUKUK MESLEĞİ DE BU DÖNÜŞÜMÜN DIŞINDA DEĞİLDİR.
ASIL SORU İSE ŞUDUR:
YAPAY ZEKÂ AVUKATLARIN YERİNİ Mİ ALACAK, YOKSA AVUKATLARIN ÇALIŞMA BİÇİMİNİ Mİ DEĞİŞTİRECEK?
KANAATİMCE İKİNCİ İHTİMAL ÇOK DAHA GÜÇLÜDÜR.
YAPAY ZEKÂ HUKUK MESLEĞİNİ NASIL DEĞİŞTİRECEK?
AVUKATLIK MESLEĞİNİN ÖNEMLİ BİR BÖLÜMÜ; MEVZUAT ARAŞTIRMASI, İÇTİHAT TARAMASI, DOSYA İNCELEMESİ, BELGE KARŞILAŞTIRMASI, DİLEKÇE TASLAĞI HAZIRLANMASI VE HUKUKİ METİNLERİN ANALİZ EDİLMESİ GİBİ ZAMAN ALAN FAALİYETLERDEN OLUŞMAKTADIR.
YAPAY ZEKÂ, ÖZELLİKLE BU ALANLARDA AVUKATA ÖNEMLİ ÖLÇÜDE YARDIMCI OLABİLİR.
ÖRNEĞİN BİR YAPAY ZEKÂ SİSTEMİ;
- BİNLERCE SAYFALIK DOSYAYI KISA SÜREDE ANALİZ EDEBİLİR,
- MEVZUAT VE İÇTİHATLAR ARASINDA BAĞLANTILAR KURABİLİR,
- SÖZLEŞMELERDE RİSKLİ HÜKÜMLERİ TESPİT EDEBİLİR,
- BELGELER ARASINDAKİ ÇELİŞKİLERİ ORTAYA ÇIKARABİLİR,
- DAVA DOSYASINDAKİ ÖNEMLİ TARİHLERİ VE OLAYLARI SINIFLANDIRABİLİR,
- HUKUKİ ARAŞTIRMA SÜRECİNİ HIZLANDIRABİLİR,
- DİLEKÇE VE HUKUKİ METİNLER İÇİN TASLAK OLUŞTURABİLİR.
BU NEDENLE YAPAY ZEKÂNIN AVUKAT AÇISINDAN EN ÖNEMLİ AVANTAJI, ZAMAN KAZANDIRMASIDIR.
AVUKATIN SAATLERCE YAPTIĞI BAZI MEKANİK İŞLER DAKİKALAR İÇERİSİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEBİLECEKTİR.
ANCAK AVUKATLIK SADECE BİLGİYE ULAŞMAK DEĞİLDİR
BURADA ÖNEMLİ BİR AYRIM YAPMAK GEREKİR.
HUKUK MESLEĞİ YALNIZCA KANUN MADDELERİNİ BULMAKTAN VEYA EMSAL KARARLARI SIRALAMAKTAN İBARET DEĞİLDİR.
AVUKAT;
OLAYI ANLAMAK,
MÜVEKKİLİN GERÇEK İRADESİNİ TESPİT ETMEK,
HUKUKİ RİSKLERİ DEĞERLENDİRMEK,
STRATEJİ OLUŞTURMAK,
KARŞI TARAFIN HAMLELERİNİ ÖNGÖRMEK
VE GEREKTİĞİNDE İNSANİ BİR ÇATIŞMAYI HUKUKİ BİR ÇÖZÜME DÖNÜŞTÜRMEK ZORUNDADIR.
İŞTE YAPAY ZEKÂNIN HENÜZ TAM ANLAMIYLA İKAME EDEMEYECEĞİ ALANLARDAN BİRİ BURASIDIR.
ÇÜNKÜ HUKUK YALNIZCA MATEMATİKSEL BİR İŞLEM DEĞİLDİR.
AYNI KANUN MADDESİ, FARKLI OLAYLARDA FARKLI SONUÇLARA YOL AÇABİLİR. BİR DOSYADA HUKUKEN MÜMKÜN GÖRÜNEN BİR YOL, BAŞKA BİR DOSYADA MÜVEKKİLİN EKONOMİK, SOSYAL VEYA STRATEJİK DURUMUNA GÖRE DOĞRU TERCİH OLMAYABİLİR.
BU NOKTADA HUKUKİ MUHAKEME VE MESLEKİ TECRÜBE ÖNEM KAZANMAKTADIR.
YAPAY ZEKÂNIN EN BÜYÜK TEHLİKESİ: HATA YAPABİLMESİ
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN EN ÖNEMLİ RİSKLERİNDEN BİRİ, DOĞRU OLMAYAN BİLGİLERİ SON DERECE İKNA EDİCİ BİR ŞEKİLDE SUNABİLMESİDİR.
ÖZELLİKLE HUKUK ALANINDA BU DURUM CİDDİ SONUÇLAR DOĞURABİLİR.
OLMAYAN BİR MAHKEME KARARININ VARMIŞ GİBİ GÖSTERİLMESİ, YANLIŞ KANUN MADDESİNE DAYANILMASI, YÜRÜRLÜKTEN KALKMIŞ BİR DÜZENLEMENİN GÜNCELMİŞ GİBİ AKTARILMASI VEYA BİR İÇTİHADIN İÇERİĞİNİN YANLIŞ YORUMLANMASI, BİR DAVA AÇISINDAN TELAFİSİ GÜÇ SONUÇLAR DOĞURABİLİR.
BU NEDENLE:
YAPAY ZEKÂNIN ÜRETTİĞİ HUKUKİ BİLGİ, KONTROL EDİLMEDEN KULLANILMAMALIDIR.
YAPAY ZEKÂ BİR HUKUKÇU İÇİN GÜÇLÜ BİR YARDIMCI OLABİLİR; ANCAK NİHAİ HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE SORUMLULUK AVUKARA AİT OLMAYA DEVAM EDER.
AVUKATIN ROLÜ AZALMAYACAK, DEĞİŞECEK
GEÇMİŞTE AVUKATIN SAHİP OLDUĞU EN ÖNEMLİ AVANTAJLARDAN BİRİ BİLGİYE ERİŞİMDİ.
BUGÜN İSE BİLGİYE ERİŞİM GİDEREK KOLAYLAŞMAKTADIR.
BU DURUM AVUKATIN DEĞERİNİ AZALTMAKTAN ZİYADE, DEĞERİN NEREDE OLUŞTUĞUNU DEĞİŞTİRMEKTEDİR.
GELECEĞİN BAŞARILI AVUKATI YALNIZCA ÇOK SAYIDA KANUN MADDESİNİ BİLEN KİŞİ OLMAYACAKTIR.
AYNI ZAMANDA;
DOĞRU SORUYU SORABİLEN,
DOĞRU HUKUKİ PROBLEMİ TESPİT EDEBİLEN,
YAPAY ZEKÂDAN DOĞRU ÇIKTIYI ALABİLEN,
ÇIKTIYI HUKUKEN DOĞRULAYABİLEN
VE ELDE ETTİĞİ BİLGİYİ ETKİLİ BİR DAVA STRATEJİSİNE DÖNÜŞTÜREBİLEN AVUKAT ÖNE ÇIKACAKTIR.
BAŞKA BİR İFADEYLE GELECEĞİN AVUKATI, YAPAY ZEKÂYLA YARIŞAN DEĞİL, YAPAY ZEKÂYI KULLANAN AVUKAT OLACAKTIR.
KÜÇÜK VE BÜYÜK HUKUK BÜROLARI ARASINDAKİ FARK AZALABİLİR
YAPAY ZEKÂNIN HUKUK ALANINDAKİ EN DİKKAT ÇEKİCİ SONUÇLARINDAN BİRİ DE HUKUK HİZMETLERİNE ERİŞİM BAKIMINDAN ORTAYA ÇIKABİLİR.
GEÇMİŞTE BÜYÜK HUKUK BÜROLARININ SAHİP OLDUĞU GENİŞ ARAŞTIRMA VE DOKÜMANTASYON İMKÂNLARI, BELİRLİ ÖLÇÜDE MALİYET VE İNSAN KAYNAĞI GEREKTİRİYORDU.
YAPAY ZEKÂ ARAÇLARININ YAYGINLAŞMASIYLA BİRLİKTE KÜÇÜK HUKUK BÜROLARI DA ÇOK DAHA HIZLI ARAŞTIRMA VE ANALİZ YAPABİLECEK HALE GELEBİLİR.
BU DURUM, DOĞRU KULLANILDIĞI TAKDİRDE KÜÇÜK HUKUK BÜROLARININ REKABET GÜCÜNÜ ARTIRABİLİR.
ANCAK BURADA DA ÖNEMLİ BİR NOKTA VARDIR:
YAPAY ZEKÂYA ERİŞİMİN KOLAYLAŞMASI, KALİTELİ HUKUKİ HİZMETİN OTOMATİK OLARAK ORTAYA ÇIKACAĞI ANLAMINA GELMEZ.
ARAÇ AYNI OLSA BİLE ONU KULLANAN KİŞİNİN HUKUKİ BİLGİ VE TECRÜBESİ FARKLIDIR.
GİZLİLİK VE KİŞİSEL VERİLER SORUNU
AVUKATLIK MESLEĞİNDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ EN HASSAS KONULARINDAN BİRİ DE GİZLİLİK VE VERİ GÜVENLİĞİDİR.
BİR AVUKATIN ELİNDEKİ DOSYALARDA;
- KİŞİSEL VERİLER,
- TİCARİ SIRLAR,
- SAĞLIK BİLGİLERİ,
- BANKACILIK BİLGİLERİ,
- CEZA SORUŞTURMASINA İLİŞKİN BİLGİLER,
- MÜVEKKİL İLE AVUKAT ARASINDAKİ GİZLİ İLETİŞİM
GİBİ SON DERECE HASSAS BİLGİLER BULUNABİLİR.
BU NEDENLE BİR DOSYANIN HERHANGİ BİR YAPAY ZEKÂ SİSTEMİNE AKTARILMASINDAN ÖNCE VERİNİN NEREYE GÖNDERİLDİĞİ, NASIL İŞLENDİĞİ, SAKLANIP SAKLANMADIĞI VE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERLE PAYLAŞILIP PAYLAŞILMADIĞI MUTLAKA DEĞERLENDİRİLMELİDİR.
TEKNOLOJİK KOLAYLIK UĞRUNA AVUKATLIK MESLEĞİNİN TEMEL İLKELERİNDEN OLAN MESLEK SIRRI VE GİZLİLİK GÖZ ARDI EDİLMEMELİDİR.
YAPAY ZEKÂ AVUKATIN YERİNE GEÇEBİLİR Mİ?
BUGÜN AÇISINDAN BAKILDIĞINDA YAPAY ZEKÂNIN AVUKATIN BÜTÜN GÖREVLERİNİ ÜSTLENMESİ GERÇEKÇİ GÖRÜNMEMEKTEDİR.
ÇÜNKÜ AVUKATLIK YALNIZCA METİN ÜRETMEK DEĞİLDİR.
DURUŞMA SALONUNDA HÂKİM KARŞISINDA SAVUNMA YAPMAK, MÜVEKKİLLE GÜVEN İLİŞKİSİ KURMAK, KARŞI TARAFIN TUTUMUNU DEĞERLENDİRMEK, HUKUKİ VE İNSANİ RİSKLERİ TARTMAK, PAZARLIK YAPMAK VE GEREKTİĞİNDE HIZLI KARAR ALMAK GİBİ UNSURLAR MESLEĞİN ÖNEMLİ PARÇALARIDIR.
ÜSTELİK HUKUKİ SORUMLULUĞUN KİME AİT OLDUĞU SORUSU DA ÖNEMLİDİR.
BİR YAPAY ZEKÂ SİSTEMİNİN HATALI ÖNERİSİ NEDENİYLE MÜVEKKİLİN ZARARA UĞRAMASI HALİNDE SORUMLULUĞUN NASIL BELİRLENECEĞİ, ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE HUKUK DÜNYASININ EN ÖNEMLİ TARTIŞMALARINDAN BİRİ OLACAKTIR.
GELECEĞİN AVUKATI NASIL OLACAK?
GELECEĞİN AVUKATINDA İKİ FARKLI YETENEĞİN BİRLİKTE BULUNMASI GEREKECEKTİR:
HUKUK BİLGİSİ VE TEKNOLOJİK OKURYAZARLIK.
YALNIZCA TEKNOLOJİYİ BİLEN ANCAK HUKUKİ MUHAKEMESİ ZAYIF BİR KİŞİ İYİ BİR HUKUKÇU OLAMAZ.
AYNI ŞEKİLDE YALNIZCA GELENEKSEL YÖNTEMLERLE ÇALIŞAN VE TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ TAMAMEN REDDEDEN BİR AVUKATIN DA REKABET GÜCÜ ZAMAN İÇERİSİNDE AZALABİLİR.
BU NEDENLE HUKUK EĞİTİMİNİN DE DEĞİŞMESİ KAÇINILMAZDIR.
HUKUK FAKÜLTELERİNDE YALNIZCA MEVZUAT VE İÇTİHAT ÖĞRETMEK YETERLİ OLMAYABİLİR. GELECEĞİN HUKUKÇULARININ YAPAY ZEKÂNIN ÇALIŞMA MANTIĞINI, ALGORİTMİK KARARLARIN RİSKLERİNİ, VERİ GÜVENLİĞİNİ VE DİJİTAL DELİLLERİ DE ANLAMASI GEREKECEKTİR.
SONUÇ: YAPAY ZEKÂ AVUKATIN DÜŞMANI DEĞİL, GÜÇLÜ BİR ARACIDIR
YAPAY ZEKÂNIN HUKUK MESLEĞİNE ETKİSİNİ “AVUKATLAR İŞSİZ KALACAK MI?” SORUSUNA İNDİRGEMEK EKSİK BİR YAKLAŞIM OLACAKTIR.
ASIL MESELE, AVUKATLIK MESLEĞİNİN NASIL DÖNÜŞECEĞİDİR.
YAPAY ZEKÂ; ARAŞTIRMAYI HIZLANDIRACAK, DOSYA ANALİZİNİ KOLAYLAŞTIRACAK, RUTİN İŞLERİ AZALTACAK VE AVUKATLARIN ZAMANINI DAHA KARMAŞIK HUKUKİ SORUNLARA AYIRMASINA İMKÂN SAĞLAYACAKTIR.
ANCAK YAPAY ZEKÂ;
VİCDANIN,
MESLEKİ SORUMLULUĞUN,
HUKUKİ MUHAKEMENİN,
STRATEJİK DÜŞÜNCENİN
VE İNSAN İLİŞKİLERİNİN YERİNİ BÜTÜNÜYLE ALAMAZ.
BU NEDENLE GELECEKTE ASIL REKABET, “YAPAY ZEKÂ MI AVUKAT MI?” ARASINDA OLMAYACAKTIR.
REKABET;
YAPAY ZEKÂYI KULLANMAYAN AVUKAT İLE YAPAY ZEKÂYI DOĞRU KULLANAN AVUKAT ARASINDA OLACAKTIR.
TEKNOLOJİ HUKUK MESLEĞİNİ ORTADAN KALDIRMAYACAK.
ANCAK HUKUK MESLEĞİNİ TEKNOLOJİYE UYUM SAĞLAYABİLENLER İLE SAĞLAYAMAYANLAR ARASINDA YENİDEN ŞEKİLLENDİRECEKTİR.
BELKİ DE GELECEĞİN HUKUK DÜNYASINDA EN ÖNEMLİ SORU ŞU OLACAKTIR:
YAPAY ZEKÂ AVUKATLARIN YERİNİ ALACAK MI?
BELKİ HAYIR.
FAKAT YAPAY ZEKÂYI KULLANAN AVUKATLAR, KULLANMAYANLARIN YERİNİ ALABİLİR.
AV. FATİH KELEŞ
17/08/2026
0 Yorumlar