MALCOLM X (EL-HACC MÂLİK EŞ-ŞAHBÂZ), 20. YÜZYILIN EN ETKİLİ, KARİZMATİK VE MÜCADELECİ İNSAN HAKLARI SAVUNUCULARINDAN BİRİDİR.AMERİKA’DAKİ SİYAHİLERİN ÖZGÜRLÜK VE EŞİTLİK MÜCADELESİNDE, BARIŞÇIL YÖNTEMİ SAVUNAN MARTİN LUTHER KİNG JR.’IN AKSİNE, DAHA MİLİTAN VE "NE PAHASINA OLURSA OLSUN" (BY ANY MEANS NECESSARY) FELSEFESİNİ BENİMSEYEN BİR SEMBOL HALİNE GELMİŞTİR.
ONUN HAYATI; DERİN ACILARLA BAŞLAYAN, BÜYÜK BİR DÖNÜŞÜMLE PARLAYAN VE TRAJİK BİR SUİKASTLA YARIM KALAN SARSICI BİR DESTANDIR.
1. İLK YILLAR VE YAŞANAN TRAJEDİLER (MALCOLM LİTTLE)
MALCOLM X, 19 MAYIS 1925'TE NEBRASKA’DA "MALCOLM LİTTLE" ADIYLA DOĞDU. BABASI EARL LİTTLE, SİYAHİLERİN BAĞIMSIZLIĞINI SAVUNAN BAPTİST BİR VAİZDİ. BU FAALİYETLERİ NEDENİYLE BEYAZ IRKÇISI GRUPLARIN (KU KLUX KLAN VB.) HEDEFİ HALİNE GELDİLER.
EVLERİNİN YAKILMASI: HENÜZ KÜÇÜK BİR ÇOCUKKEN AİLESİNİN EVİ IRKÇILAR TARAFINDAN YAKILDI.
BABASININ ÖLÜMÜ: MALCOLM 6 YAŞINDAYKEN, BABASI ŞÜPHELİ BİR TRAMVAY KAZASINDA HAYATINI KAYBETTİ (AİLESİ BUNUN BİR CİNAYET OLDUĞUNDAN EMİNDİ).
AİLENİN DAĞILMASI: BABASININ ÖLÜMÜNÜN ARDINDAN ANNESİ LOUİSE LİTTLE PSİKOLOJİK BİR ÇÖKÜŞ YAŞADI VE AKIL HASTANESİNE YATIRILDI. KARDEŞLERİYLE BİRLİKTE KORUYUCU AİLELERE VERİLEN MALCOLM, ÇOCUKLUĞUNU DIŞLANMIŞLIK VE YOKSULLUK İÇİNDE GEÇİRDİ.
OKULDA ÇOK BAŞARILI BİR ÖĞRENCİ OLMASINA VE AVUKAT OLMAK İSTEMESİNE RAĞMEN, BEYAZ BİR ÖĞRETMENİNİN ONA "AVUKATLIK BİR ZENCİ İÇİN GERÇEKÇİ BİR HEDEF DEĞİL, MARANGOZ OLMAYI DÜŞÜNMELİSİN" DEMESİ ÜZERİNE EĞİTİM HAYATINDAN VE SİSTEME OLAN İNANCINDAN TAMAMEN KOPTU.
2. SOKAKLAR, SUÇ VE HAPİSHANE YILLARI
GENÇLİK YILLARINDA BOSTON VE NEW YORK (HARLEM) SOKAKLARINA ADIM ATTI. BURADA UYUŞTURUCU SATICILIĞI, HIRSIZLIK VE KUMAR GİBİ YASA DIŞI İŞLERE BULAŞTI. "DETROİT RED" TAKMA ADIYLA BİLİNEN BİR SOKAK SERSERİSİNE DÖNÜŞTÜ.
DÖNÜM NOKTASI (1946): 21 YAŞINDAYKEN HIRSIZLIK SUÇUNDAN TUTUKLANDI VE 10 YIL HAPİS CEZASINA ÇARPTIRILDI.
İSLAM MİLLETİ (NATİON OF ISLAM) İLE TANIŞMA: HAPİSHANE YILLARI ONUN İÇİN TAM BİR ENTELEKTÜEL VE RUHANİ UYANIŞ DÖNEMİ OLDU. GÜNDE 15 SAAT KİTAP OKUYOR, HATTA KELİME DAĞARCIĞINI GELİŞTİRMEK İÇİN SÖZLÜĞÜ BAŞTAN SONA KOPYALIYORDU. BU SIRADA KARDEŞLERİ ARACILIĞIYLA ELİJAH MUHAMMAD'İN LİDERLİĞİNİ YAPTIĞI NATİON OF ISLAM (İSLAM MİLLETİ) HAREKETİYLE TANIŞTI.
3. "X" SOYADI VE YÜKSELİŞ DÖNEMİ
NATİON OF ISLAM, BEYAZLARIN "ŞEYTAN" OLDUĞUNU VE SİYAHİLERİN KENDİ BAĞIMSIZ DEVLETLERİNİ KURMASI GEREKTİĞİNİ SAVUNAN SİYAH MİLLİYETÇİSİ BİR HAREKETTİ. MALCOLM, HAPİSTEN ÇIKTIKTAN SONRA (1952) BU HAREKETE KATILDI.
NEDEN "X"? BEYAZ EFENDİLERİN GEÇMİŞTE KÖLELEŞTİRDİKLERİ ATALARINA VERDİĞİ "LİTTLE" SOYADINI REDDETTİ. ONUN YERİNE, AFRİKA'DAKİ KAYIP AİLE KÖKLERİNİ VE BİLİNMEYEN GERÇEK SOYADINI SİMGELEYEN "X" HARFİNİ KULLANMAYA BAŞLADI.
HAREKETE ETKİSİ: MUAZZAM HİTABET YETENEĞİ, KESKİN ZEKASI VE KARİZMASI SAYESİNDE NATİON OF ISLAM'IN ÜYE SAYISINI BİRKAÇ BİNDEN YÜZ BİNLERİN ÜZERİNE ÇIKARDI. TELEVİZYON PROGRAMLARININ, ÜNİVERSİTE PANELLERİNİN VE MEDYANIN EN ÇOK ARADIĞI İSİM HALİNE GELDİ. SİYAHİLERİN HAKLARINI SAVUNURKEN UZLAŞMACI DEĞİL, SALDIRGAN VE NET BİR TAVIR SERGİLİYORDU.
4. KIRILMA VE MEKKE DÖNEMİ (SARIKLI DÖNEM)
ZAMANLA NATİON OF ISLAM LİDERİ ELİJAH MUHAMMAD’İN ÖZEL HAYATINDAKİ TUTARSIZLIKLARI (GENÇ SEKRETERLERİYLE OLAN GAYRİMEŞRU İLİŞKİLERİ) ÖĞRENMESİ VE ÖRGÜTÜN SİYASİ PASİFLİĞİNDEN RAHATSIZ OLMASI, MALCOLM'DA DERİN HAYAL KIRIKLIKLARINA YOL AÇTI. 1964 YILINDA HAREKETTEN RESMEN AYRILDI.
MEKKE HACCI (1964): HAYATININ EN BÜYÜK DÖNÜM NOKTASI HACCI GERÇEKLEŞTİRMEK İÇİN MEKKE'YE GİTMESİ OLDU. BURADA DÜNYANIN HER YERİNDEN GELEN, SARIŞIN VE MAVİ GÖZLÜ OLANLAR DA DAHİL OLMAK ÜZERE HER IRKTAN MÜSLÜMANIN YAN YANA İBADET ETTİĞİNİ GÖRDÜ.
DÜŞÜNSEL DÖNÜŞÜM: BEYAZLARI MUTLAK "ŞEYTAN" OLARAK GÖREN RADİKAL FİKRİNİ GERİDE BIRAKTI. GERÇEK İSLAM’IN IRKÇILIĞI YOK EDEN GÜCÜNÜ KAVRADI VE ADINI EL-HACC MÂLİK EŞ-ŞAHBÂZ OLARAK DEĞİŞTİRDİ. ARTIK SADECE SİYAHİLERİN DEĞİL, TÜM EZİLEN İNSANLARIN HAKLARINI SAVUNAN, IRKÇILIĞA KARŞI KÜRESEL BİR VİZYON BENİMSEMİŞTİ.
5. SUİKAST VE MİRASI
BU RADİKAL FİKİR DEĞİŞİKLİĞİ VE NATİON OF ISLAM'I AÇIKÇA ELEŞTİRMESİ, ESKİ ÖRGÜTÜNÜN ŞİMŞEKLERİNİ ÜZERİNE ÇEKMESİNE NEDEN OLDU. SÜREKLİ ÖLÜM TEHDİTLERİ ALIYOR, EVİ BOMBALANIYORDU.
21 ŞUBAT 1965: NEW YORK’TA, HARLEM’DEKİ AUDUBON BALLROOM SALONUNDA KÜRSÜDE KONUŞMA YAPARKEN, NATİON OF ISLAM ÜYESİ OLDUĞU BELİRLENEN ÜÇ TETİKÇİ TARAFINDAN EŞİ VE ÇOCUKLARININ GÖZÜ ÖNÜNDE VURULARAK SUİKASTA KURBAN GİTTİ. HENÜZ 39 YAŞINDAYDI.
NEDEN UNUTULMAZ OLDU?
MALCOLM X, SADECE BİR DÖNEMİN DEĞİL, DÜNYA TARİHİNDEKİ TÜM HAK ARAYIŞLARININ SİMGESİ OLDU. ÖLÜMÜNDEN HEMEN SONRA DOSTU ALEX HALEY İLE BİRLİKTE HAZIRLADIĞI "MALCOLM X OTOBİYOGRAFİSİ" DÜNYA ÇAPINDA MİLYONLARCA SATTI VE 20. YÜZYILIN EN ÖNEMLİ KİTAPLARINDAN BİRİ KABUL EDİLDİ.
O, KORKUSUZCA HAKKI HAYKIRMANIN, HATASINDAN DÖNÜP HAKİKATİ KABUL EDEBİLECEK KADAR ERDEMLİ OLMANIN VE ADALETSİZLİĞE ASLA BOYUN EĞMEMENİN SEMBOLÜDÜR.
0 Yorumlar